Qirā’āt, Tafsir, and Legal Reasoning: Reconstructing al-Shāfī‘ī’s Hermeneutical Framework

Main Article Content

Umar Zakka
Wael Hegazy

Abstract

Previous scholarship on al-Shāfī‘ī qirā’āt has largely examined sanad genealogy, the authenticity of Qur’anic readings, and their legal implications as discrete issues, leaving the underlying epistemological coherence insufficiently theorized. This article analyzes the genealogy of al-Shāfī‘ī’s qirā’āt, evaluates their authenticity according to Ibn al-Jazarī’s criteria, and investigates their relationship to tafsīr and legal reasoning through al-Shāṭibī’s coherence theory. Using a historical-analytical approach, it integrates sand analysis, comparative qirā’āt examination, and hermeneutical analysis of representative legal cases. The findings demonstrate that al-Shāfī‘ī was genealogically affiliated with Ibn Kathir’s reading tradition while exercising methodological independence through selected readings shaped by the scholarly traditions of the Hijaz, Basra, and Kufa. Most of the readings underlying his legal arguments are mutawātir, whereas non-canonical reports function primarily as interpretive rather than normative authorities. These findings establish an integrated epistemological framework linking qirā’āt, tafsir, and legal reasoning, thereby advancing Qur’anic Studies and us}ūl al-fiqh by redefining the role of qirā’āt in classical Islamic legal methodology.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

How to Cite
Zakka, U., & Wael Hegazy. (2025). Qirā’āt, Tafsir, and Legal Reasoning: Reconstructing al-Shāfī‘ī’s Hermeneutical Framework . Mutawatir : Jurnal Keilmuan Tafsir Hadith, 15(2), 158–194. https://doi.org/10.15642/mutawatir.2025.15.2.158-194
Section
Articles

References

Abdurraḥman, Ahmad Qāsim. Athar al-Qirā’āt al-Qur’āniyah fī Tawjīh al-Maʿna al-Tafsīrī. Ramadi: Majallah Jāmi‘ah al-Anbār li al-ʿUlūm al-Islāmiyyah, t.th.

Abū Zahrah, Muhammad. Uṣūl al-Fiqh. Cairo: Dār al-Fikr al-‘Arabī, 1958.

Abī, Ḥātim b. al-Jarḥ wa al-Ta‘dīl. Beirut: Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī, 1952.

Al-Qaṭṭān (al-), Mannā‘ b. Khalīl. Mabāḥith fī ‘Ulūm al-Qur’ān. t.t: Dār al-Ma‘ārif li al-Nashr wa al-Tauzī‘, 2000.

Anam, M. Khoirul. “The Basics of Istinbath of the Law of Imam Shafi’i.” Al-Ihda’: Journal of Education and Thought 13, no. 1 (2018): 3–4.

‘Arabī (al-), Abu Bakr b. Aḥkām al-Qur’ān. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

Arifin, Zarul. “Paradigm Methodology of Legal Instructions Imam Al-Shafi’i Version.” Al-Shafi’i: International Journal of Islamic Contemporary Studies 4, no. 2 (2024): 52.

Aṣbahānī (al-), Abū Nu‘aym. Ḥilyah al-Auliyā’. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

‘Āshūr, b.. Maqāṣid al-Sharī‘ah. Beirut: Beirut: Dār al-Fikr, n.y.

B. Fāris, Aḥmad. Muʿjam Maqāyīs al-Lughah. Beirut: Dār al-Fikr, 1979.

Baihaqī (al-), Abū Bakr Aḥmad b. al-Ḥusain. Manāqib al-Shāfi‘ī. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2003.

Bay, Kaizal. “The Method of Solving Mukhtalif Hadiths According to al-Shāfi‘ī.” Journal of Ushuluddin 17, no. 2 (2011): 186–192.

Ḍamrah, Taufiq Ibrahim. al-Jisr al-Ma‘mūn ilā Riwāyah Qālūn Min Ṭarīq Al-Shāṭibiyyah. t.t: al-Maktabah al-Waṭaniyyah, t.th.

Ḍamrah, Taufiq Ibrahim. al-Nakt al-Laṭīfah fi Qirā’ah al-Imām Abī Hanīfah min Riwāyah al-Ḥasan b. Ziyād al-Luʿluī min Ṭarīq Kitāb al-Kāmil. Beirut: al-Maktabah al-Waṭaniyyah, 2014.

Ḍamrah, Taufiq Ibrahim. al-Ṭarīq al-Amthal li Qirā’ah al-Imām Aḥmad b. Ḥanbal. t.t: al-Maktabah al-Waṭaniyyah, 2014.

Ḍamrah, Taufiq Ibrahim. Taḥṣīl al-Manāfi‘ fī Qirā’ah al-Imām al-Shāfi‘ī. t.t: al-Maktabah al-Waṭaniyyah, 2014.

Dānī (al-), Abu ‘Amr. Jāmi‘ al-Bayān fī al-Qirā’āt al-Sab‘. Sharjah: al-Shariqah University, 2007.

Fairūzābādī (al-), Majd al-Dīn. al-Qāmūs al-Muḥīṭ. Beirut: Muassasah al-Risālah, 2005.

Farrān (al-), Aḥmad b. Muṣṭafā. Tafsīr al-Imām al-Shāfi‘ī. Riyadh: Dār al-Tadmuriyyah, 2006.

Fayyāḍ, Jamāl. Qirā’ah Ibn Kathīr al-Makkī bi Riwāyah al-Bazzī wa Qunbul min Ṭarīq al-Shāṭibiyyah. t.p., t.th.

Ghazālī (al-), Abū Ḥāmid. al-Mustaṣfā min ‘Ilm al-Uṣūl. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1993.

Ḥamd (al-), Ghānim Qaddūrī. Muḥāḍarāt fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Oman: Dār ‘Ammār, 2003.

Ḥajar, al-‘Asqalānī b.. Tahdhīb al-Tahdhīb. Beirut: Dār al-Fikr, 1984.

Hallaq, Wael B. A History of Islamic Legal Theories. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.

Hallaq, Wael B. The Origins and Evolution of Islamic Law. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.

Hayatudin, Amrullah. “An Analysis of the Istinbat of the Law of Imam al-Shāfi‘ī on the Rate of Milk That Prohibits Marriage.” JAS: Ahwak Syakhshiyyah Scientific Journal 2, no. 1 June (2020): 5.

Hudhalī (al-), Abu al-Qāsim Yusuf. al-Kāmil fī al-Qirā’āt al-‘Ashr wa al-Arba‘īn Al-Zā’idah ‘Alayhā. t.t: Muassasah Samā li al-Nashr wa al-Tawzī‘, 2007.

Ja‘barī (al-), ‘Īsā Khairī. al-Qirā’āt wa Atharuhā fī Ikhtilāf al-Fuqahā’. al-Khalil, 2020.

Jazarīm (al-), b.. al-Nashr fī al-Qirā’āt al-‘Ashr. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, t.th.

Jazarī (al-), b.. Ghāyah al-Nihāyah fī Ṭabaqāt al-Qurrā’. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2006.

Khallāf, ‘Abd al-Wahhāb. ‘Ilm Uṣūl al-Fiqh. Cairo: Dār al-Qalam, 1978.

Khaṭīb (al-), Abd al-Laṭīf. Mu‘jam al-Qirā’āt. Damascus: Dar Sa‘d al-Dīn, 2000.

Khalawaih, b.. Kitāb al-Qirā’āt al-Shādhdhah. Egypt: al-Maṭba‘ah al-Raḥmāniyyah, 1934.

Khaldūn, b.. al-Muqaddimah. Beirut: Dār al-Fikr, n.y.

Khallikan, b.. Wafayāt al-A‘yān. Beirut: Dār al-Ṣādir, n.y.

Khinn (al-), Muṣṭafā, Muṣṭafā al-Bughā, and Ali al-Sharbijī. al-Fiqh al-Manhajī ʿalā Madhhab al-Imām al-Shāfiʿī. Damascus: Dār al-Qalam, 1996.

Mahdī, Muḥammad Ṣāliḥ. Athar al-Qirā’āt al-Mutawātirah wa al-Shādhdhah fī Istinbāṭ al-Aḥkām al-Fiqhiyyah. Baghdad: Dār al-Kutub wa al-Thaqāiq, 2020.

Manẓūr, b.. Lisān al-‘Arab. Beirut: Dār Ṣādir, 2004.

Mawardi, Aḥmad Imam. “Qiyās and Istiḥsān in the Rationality of Uṣūl al-Sarakhsi.” Islamica: Journal of Islamic Studies 7, no. 1 (2012): 86–87.

Mizzī (al-), Jamāl al-Dīn. Tahdhīb al-Kamāl fī Asmā’ al-Rijāl. Beirut: Muassasah al-Risālah, 1980.

Muhaisin. al-Qirā’āt wa Atharuhā fī al-Tafsīr wa al-Aḥkām. T.T.: T.P., t.th.

Muna, Afrida Arinal. “The Relationship of Qirā’āt and Legal Istinbat in the II-III Centuries of Hijri.” Dissertation, Sunan Kalijaga State Islamic University, Yogyakarta, 2024.

Musṭafā, Ibrahim, et al. al-Mu‘jam al-Wasīṭ. Cairo: Majma‘ al-Lughah al-‘Arabiyyah, 2004.

Muzanī (al-), Ismail b. Yaḥyā. Mukhtaṣar al-Muzanī. Taḥqīq: al-Dāghistānī. Riyadh: Dār al-Madārij li al-Nashr, 2019.

Nasser, Shady Hekmat. The Transmission of the Variant Readings of the Qur’an: The Problem of Tawātur and the Emergence of Shawādhdh. Leiden: Brill, 2013.

Qurṭubī (al-), Shams al-Dīn. al-Jāmi‘ li Aḥkām al-Qur’ān. Cairo: Dār al-Kutub al-Miṣriyyah, 1964.

Rāzī (al-), Fakhr al-Dīn. Mafātīḥ al-Ghayb. Beirut: Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī, 2000.

Ṣābūnī (al-), Muḥammad ‘Alī. al-Tibyān Fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Jakarta: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah, 2003.

Saib, Khairuddin. Athar al-Qirā’āt al-Qur’āniyyah fī Ikhtilāf al-Aḥkām al-Fiqhiyyah. t.t: Dār al-Khaldūniyyah, 2007.

Sakhāwī (al-), ‘Alī b. Muḥammad. Jamāl al-Qurrā’ wa Kamāl al-Iqrā’. Ed. ‘Alī Ḥusain al-Bawwāb. Makkah: Maktabah al-Turāth, 1987.

Sam, Zulfiah, Saadal Jannah, and Ishak Wahyuni. “The Science of Nahwu and Its Influence on the Istinbat of Fiqh Law.” Nukhbatul ‘Ulum: Journal of Islamic Studies 7, no. 1 (June 1, 2021): 5.

Samahdānah, Aḥmad Ḍaifullāh Abū. al-Durr al-Ḥassān fī al-Qirā’āt al-‘Ashr. Gaza: T.P., 2017.

Shāfi‘ī (al-), Muḥammad b. Idrīs. al-Risālah. Taḥqīq: Aḥmad Muḥammad Shākir. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2006.

Shāfi‘ī (al-), Muḥammad b. Idrīs. al-Umm. Beirut: Dār al-Fikr, 2009.

Shāfi‘ī (al-), Muḥammad b. Idrīs. Ikhtilāf al-Ḥadīth. Beirut: Dār al-Ma‘ārif, t.th.

Shāṭibī (al-), Abū Isḥāq Ibrāhīm. al-Muwāfaqāt fī Uṣūl al-Sharī‘ah. Taḥqīq: Abdullah Darrāz. Cairo: Dār al-Ḥadīth, 2004.

Shāṭibī (al-), Abū Isḥāq Ibrāhīm. Hirz al-Amānī wa Wajh al-Ṭahānī. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 2001.

Shīrāzī (al-), Abū Isḥāq. al-Muhadhdhab fī Fiqh al-Imām al-Shāfi‘ī. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1995.

Subqi (al-), Tāj al-Dīn. Ṭabaqāt al-Shāfi‘iyyah al-Kubrā. Cairo: Dār Iḥyā’ al-Kutub al-‘Arabiyyah, 1964.

Suyūṭī (al-), Jalāl al-Dīn. al-Itqān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Egypt: Dār al-Fikr, 1979.

Ṭabarī (al-), Muḥammad b. Jarīr. Jāmi‘ al-Bayān ‘an Ta’wīl Is al-Qur’ān. Makkah: Dār al-Tarbiyah wa al-Turāth, t.th.

Ṭaḥāwī (al-). Sharḥ Mushkil al-Āthār. Taḥqīq: Shu‘aib Al-Arnū‘ūṭ. t.t: Muassasah al-Risālah, 1994.

Umar, Aḥmad Mukhtār, and ‘Abd al-‘Āl Sālim Mukarram. Mu‘jam al-Qirā’āt al-Qur’āniyyah. Kuwait: Intishārāt Uswah, 1991.

Zabīdī (al-), Muḥammad Murtaḍā. Tāj al-‘Arūs min Jawahir al-Qāmūs. Kuwait: Wizārāt al-Irshād wa al-Anbā‘, 1965.

Zarkashī (al-). al-Burhān fī ‘Ulūm al-Qur’ān. Beirut: Dār al-Ma‘rifah, 2006.

Zarqānī (al-), Muḥammad ‘Abd al-‘Aẓīm. Manāhil al-‘Irfān fī ‘Ulūm al-Qur’an. Beirut: Dār al-Kutub al-‘Ilmiyyah, 1996.

Zubairin, Ahmad. “Qira’at Sab’ah in Reciting the Qur’an.” Asy Syukriyyah 16, no. 1 (2022): 89.

Zuḥailī (al-), Waḥbah b. Muṣṭafā. Uṣūl al-Fiqh al-Islāmī. Damascus: Dār al-Fikr, 1986.